Diagnoza FAS

W Ośrodku Diagnozy i Terapii FAS diagnozujemy za pomocą 4-Cyfrowego Kwestionariusza Diagnostycznego (4-Digit Diagnostic Code) zwanego inaczej Kwestionariuszem Waszyngtońskim, który został opracowany przez prof. Susan Astley z Uniwersytetu Waszyngtońskiego.

Diagnozy FAS dokonuje Zespół specjalistów /wyszkolonych i superwizowanych/:

  • Lekarz psychiatra/pediatra
  • Psycholog
  • Diagnosta/terapeuta neurorozwoju i programu „FAStryga”

Rezultatem diagnozy jest podsumowanie diagnostyczne FASD zakończone wydaniem szczegółowej opinii wraz z zaleceniami i programem terapeutycznym.

Etapy procesu stawiania diagnozy ze spektrum FASD

ETAP I

Zgłoszenie dziecka do diagnozy i terapii 

Zgłoszenie przyjmowane jest najczęściej telefonicznie, ale również mailowo i osobiście w sekretariacie Fundacji od:

  • rodzin zastępczych, adopcyjnych i biologicznych
  • pracowników socjalnych, asystentów rodziny, kuratorów.

Wywiad diagnostyczny - pierwsze spotkanie

Rodzice/opiekunowie przychodzą bez dziecka do wyznaczonego diagnosty pełniącego rolę kluczowego specjalisty.

Jego rolą  jest koordynowanie procesu diagnozy oraz zebranie diagnoz poszczególnych specjalistów, stworzenie podsumowania diagnostycznego i przedstawienie go na Zespole Diagnostyczno-Terapeutycznym.

Na pierwszym spotkaniu specjalista kluczowy przeprowadza wywiad diagnostyczny według kwestionariusza, kompletuje dokumentację dziecka potwierdzającą jego dotychczasowy rozwój psychofizyczny  (kserokopie książeczki zdrowia, wypisów szpitalnych, wyników i opisów badań medycznych, opinii z Poradni Psychologiczno-Pedagogicznej, opinii wychowawców przedszkolnych i szkolnych, orzeczenia o wczesnym wspomaganiu rozwoju, orzeczeń o niepełnosprawności, orzeczeń o kształceniu specjalnym itp.) oraz zdjęcia dziecka z wczesnego dzieciństwa.

Spotkanie trwa 1 – 1,5 godziny.

ETAP II

Pomiary dziecka

Specjalista kluczowy (także lekarz) dokonuje pomiarów: waga, wzrost, obwód głowy, ocena dysmorfii (szerokość szpar powiekowych, rynienka podnosowa, górna warga).

Badanie neurorozwojowe

Badanie neurorozwojowe przeprowadza specjalista kluczowy. Ponadto każdy specjalista stosuje dodatkowe testy zgodnie ze swoją specjalizacją. Obszary badane u dziecka: motoryka mała  i duża, widzenie, słyszenie, mowa, układ przedsionkowy, układ proprioceptywny, dotyk, lateralizacja, niewyhamowane odruchy pierwotne.

Badanie i pomiary trwają  2-2,5 godziny.

ETAP III 

Badanie psychologiczne

Badanie psychologiczne przeprowadza wyspecjalizowany i przeszkolony psycholog. W diagnozie FASD posługujemy się wystandaryzowanymi testami i skalami rozwoju dziecka rekomendowanymi przez Pracownie Testów Psychologicznych w Polsce. Dobierane są one odpowiednio do wieku badanej osoby służą do oceny funkcji poznawczych, a także określenia profilu rozwojowego. Mają one na celu rozpoznanie w jakich obszarach z zakresu percepcji, pamięci, uwagi, rozumowania i mowy badany ma trudności, a to pozwala na wdrożenie odpowiedniej profilaktyki.

Badanie trwa 1,5-2 godziny

ETAP IV

Badanie lekarskie

Lekarz psychiatra lub pediatra analizuje dokumentację zebraną w trakcie dotychczasowego procesu diagnostycznego, przeprowadza wywiad medyczny dotyczący okresu prenatalnego (w tym informacji o ekspozycji na teratogenny tj. czynniki szkodliwe), okresu okołoporodowego i dalszego rozwoju po urodzeniu, obciążeń rodzinnych. Bada dziecko pod kątem funkcjonowania OUN (ośrodkowego układu nerwowego).  Dokonuje pomiarów: waga, wzrost, obwód głowy, ocena dysmorfii (szerokość szpar powiekowych, rynienka podnosowa, górna warga).

W przypadku potrzeby różnicowania diagnozy dziecko jest kierowane na poszerzenie diagnostyki: badanie obrazowe mózgowia, EEG, badanie genetyczne, badania w kierunku wrodzonych wad metabolizmu i inne zgodnie z potrzebami.

Badanie trwa 1 godzinę

ETAP V

Zebranie podsumowania diagnostycznego

Specjalista kluczowy otrzymuje wyniki diagnozy i zaleceń poszczególnych specjalistów oraz analizuje dokumentację dziecka dostarczoną przez rodzica/opiekuna dziecka. Na tej podstawie przygotowuje propozycję podsumowania diagnostycznego wraz z zaleceniami i programem terapeutycznym.

Spotkanie Zespołu Diagnostyczno-Terapeutycznego

Zespół specjalistów biorących udział w badaniach spotyka się na Zespole Diagnostyczno-Terapeutycznym w celu przeanalizowania sytuacji dziecka, postawienia ostatecznego rozpoznania i  zaleceń.

ETAP VI

Wydanie i omówienie podsumowania diagnostycznego

Specjalista kluczowy spotyka się z rodzicem/opiekunem i dzieckiem, omawia podsumowanie diagnostyczne, czyli tzw. opinię wraz z zaleceniami, demonstruje program terapeutyczny do pracy w domu i  instruuje dziecko jak prawidłowo wykonywać zalecone ćwiczenia. 

Spotkanie trwa 1-2 godziny